شرح نخستين مبارزه مذهبي در ايران (به روايت داندامايف) 9
معابد كدام معابد بوده و به چه منظور و مقصودي مورد تخريب قرار ميگرفت؟اين
مطلب موجب پيدايش آثار زياد و جوابهاي متعددي است.ذيلاً به تعبير و توجيه
نكات اساسي كتيبهي بيستون اشاره ميكنيم.
1- از آنجا كه طبق آثار هرودوت معلوم ميشود كه ايرانيان در آن زمان معابدي
نداشتند بنابراين بحث درباره ويراني معابدكشورهاي شكست خورده به وسيله
مغها در اثر تعصبات مذهبي و تجديد بناي اين معابد به وسيله داريوش برمبناي
جلب نظر و توجه ساير مذاهب بوده است.
2- از آنجا كه «گائوماتا» (گئوماتا) اهل ماد بود بنابراين معابد ايرانيان را خراب
ميكرد،زيرا مادها معبد نميساختند. طبق عقيدهاي كه به وسيلهي محققان
تأييد گرديده وقتي كه هرودوت و «استرابن» مينويسند كه ايرانيان فاقد معابد
بودند بنابراين منظور همان معابديونانيان و در مشرق معابد سربستهاي بوده كه
مخصوص انجام قرباني بنا گرديده است. طبق عقيدهي محققان مذكور «گائوماتا»
(گئوماتا) امكنهي محقري را كه در آن آتش مقدس حفظ ميشد يعني آتشگاه را
ويران ميساخت.
3- «گائوماتا» (گئوماتا) معابد پادشاهان ايران را ويران ميساخت.
4- «گائوماتا» (گئوماتا) چون مخالف مذهب زردشت بود، بنابراين معابد زردشتيان
را ويران ميساخت، ولي داريوش چون از پيروان مذهب زردشت بود بنابراين در
تجديدبناي اين معابد اقدام مينمود .بدون اينكه به طور مشروح در توجيه اين
فرضيات نظرياتي ابراز كنيم اين نكته را يادآورد ميشويم كه فرضيهي اول(يعني
تخريب معابد ملل شكست خورده و مغلوب به وسيلهي «گائوماتا- گئوماتا»)
چندان مقرون به حقيقت نيست.البته در صورتي كه وضع تاريخي دوران سلطنت
«گائوماتا»(گئوماتا) را از نظر دور نداريم، يقيناً اگر «گائوماتا» (گئوماتا) به چنين
كاري دست ميزد عمل وي موجببروز شورش مللمذكوري ميگرديد،درصورتی
ادامه دارد....
